Een nieuwe start na een bewogen geschiedenis

Sinds midden vorige eeuw wordt in Limburg grind gewonnen. Soms met onvoldoende aandacht voor de gevolgen ervan. Maar de tijden zijn gelukkig veranderd. Intussen is iedereen het erover eens dat de grindontginning niet ten koste mag gaan van de natuur, de landbouw of de leefbaarheid van de omgeving.

historiek afbeelding 1historiek afbeelding 2

Nieuwe tijden, nieuwe zeden

Vlaanderen wou komaf maken met de grindwinning in Limburg. Na steenkool leek immers ook grind nauwelijks nog een toekomst te hebben. Tegen eind 2005 moest het zo goed als afgelopen zijn. Althans volgens het oorspronkelijke grinddecreet van 1993. Men was ervan overtuigd dat er in de tussentijd wel voldoende duurzame alternatieven voor ons Limburgs grind op de markt zouden komen. Een onderzoekscomité speurde actief naar vervangende granulaten en ondersteunde de commercialisering ervan.

Een sociaal comité stond borg voor de begeleiding van de honderden mensen die door het decreet hun job zouden verliezen, terwijl een herstructureringscomité instond voor de herinrichting van de reeds ontgonnen gebieden. Voor de financiering van de verschillende activiteiten werd een fonds opgericht, gespijsd door een heffing op het intussen nog ontgonnen grind.

Nieuwe kijk, nieuwe kansen

Vandaag weten we dat voor amper een tiende van de toepassingen van grind degelijke, duurzame alternatieven bestaan. We kunnen moeilijk zonder. Intussen is ook duidelijk dat een verantwoorde grindwinning op termijn unieke kansen creëert voor natuurontwikkeling, recreatie, landbouw en zelfs waterbeheersing of het wegwerken van grondoverschotten.

Bovendien is en blijft de sector een bron van welvaart, rechtstreeks en onrechtstreeks goed voor duizenden jobs in Vlaanderen, waarvan de grote meerderheid in Limburg. Redenen genoeg dus voor alle betrokkenen om zich constructief op te stellen en samen naar een goed akkoord en een wijziging van het decreet te streven.

Nieuw decreet, nieuwe start

Op 3 april 2009 keurde de Vlaamse regering een aanpassing van het decreet goed. Grindwinning blijft eindig, maar commerciële grindwinning blijft voorlopig mogelijk. Dit op voorwaarde dat die projectmatig wordt aangepakt, met de goedkeuring van alle partijen en een vooraf duidelijk vastgelegd toekomstbeeld. Daarover waakt het projectgrindwinningscomité.

Nieuwe uitdagingen voor de grindsector en het begin van een tijdperk waarin ecologische, economische en sociale belangen hand in hand gaan.